Kosmiczne materiały. Ogólnopolski Dzień Inżynierii Materiałowej
Politechnika Rzeszowska po raz kolejny włączyła się w obchody Ogólnopolskiego Dnia Inżynierii Materiałowej (ODIM) – największego w Polsce wydarzenia popularyzującego tę dyscyplinę naukową. Tegoroczna edycja odbyła się 27 marca równocześnie w 13 miastach i zgromadziła przedstawicieli 22 jednostek naukowych – uczelni i instytutów badawczych.
W rzeszowskiej odsłonie wydarzenia udział wzięło 123 uczniów szkół ponadpodstawowych z regionu, w tym m.in. z Rzeszowa, Dębicy, Łańcuta i Jarosławia. Spotkanie było okazją do poznania nowoczesnych technologii materiałowych oraz ich zastosowań w przemyśle, w szczególności w sektorze motoryzacyjnym, lotniczym i kosmicznym.
Uroczyste otwarcie i wykład
Uczestników wydarzenia przywitali dziekan Wydziału Budowy Maszyn i Lotnictwa dr hab. inż. Adam Marciniec, prof. PRz oraz przewodniczący Rady Dyscypliny Inżynieria Materiałowa dr hab. inż. Maciej Motyka, prof. PRz. Głównym punktem programu był wykład pt. Nie taka całkiem pusta przestrzeń – co grozi podróżnikom w kosmosie i jak ich chronić?”, który wygłosił dr hab. inż. Gaweł Żyła, prof. PRz. Podczas prelekcji uczestnicy poznali rzeczywiste zagrożenia występujące w przestrzeni kosmicznej, ze szczególnym uwzględnieniem promieniowania kosmicznego i jego wpływu na organizmy żywe. Omówiono podstawowe mechanizmy oddziaływania promieniowania jonizującego oraz czynniki decydujące o jego dawce, takie jak czas ekspozycji, odległość od źródła oraz zastosowana osłona.
Szczególną uwagę poświęcono materiałom osłonnym stosowanym w technologiach kosmicznych, w tym nowoczesnym rozwiązaniom materiałowym, które umożliwiają skuteczną ochronę astronautów i aparatury w ekstremalnych warunkach. Rozwiązania tego typu są rozwijane również na Politechnice Rzeszowskiej.
Wyjątkowym punktem wydarzenia było odtworzenie nagrania przygotowanego specjalnie dla uczestników ODIM’u, w którym astronauta Sławosz Uznański-Wiśniewski zwrócił się do młodzieży, podkreślając znaczenie inżynierii materiałowej w rozwoju technologii kosmicznych.
Rekord Polski w składaniu rakiet origami
Po wykładzie uczestnicy wzięli udział w akcji składania papierowych rakiet origami, będącej częścią próby ustanowienia rekordu Polski przez wszystkie jednostki współorganizujące ODIM. Aktywność ta nawiązywała do struktur inspirowanych origami we współczesnej inżynierii kosmicznej, stosowanych m.in. w konstrukcjach rozkładanych anten czy paneli słonecznych. Wspólne składanie modeli pozwoliło również w przystępny sposób pokazać, jak odpowiednie kształtowanie materiału wpływa na jego właściwości, w tym przypadku na zwiększenie sztywności zwykłej kartki papieru.
Warsztaty i spotkanie z technologią
W drugiej części wydarzenia młodzież uczestniczyła w warsztatach i pokazach laboratoryjnych zorganizowanych w Katedrze Nauki o Materiałach na Wydziale Budowy Maszyn i Lotnictwa oraz Laboratorium Badań Materiałów dla Przemysłu Lotniczego. Uczestnicy mieli okazję zapoznać się z wybranymi technologiami i metodami badawczymi, takimi jak proces nawęglania, technologie laserowe, nowoczesne metody wytwarzania powłok (EB-PVD i PS-PVD), mikroskopia świetlna, a także działalnością studenckiego koła naukowego AMSA (Aerospace Materials Students’ Association).
Współpraca z przemysłem
Integralną częścią wydarzenia była strefa wystawiennicza firm z branży lotniczej i motoryzacyjnej. Swoją działalność zaprezentowały firmy: Pratt & Whitney Rzeszów S.A., MTU Aero Engines Polska oraz BorgWarner Rzeszów Sp. z o.o. Przedstawiciele firm, w tym absolwenci kierunku studiów inżynieria materiałowa, opowiadali o realnych zastosowaniach zdobywanej wiedzy oraz możliwościach rozwoju zawodowego w nowoczesnym przemyśle.
Nowoczesne materiały lotnicze
Ogólnopolski Dzień Inżynierii Materiałowej po raz kolejny pokazał, jak istotną rolę odgrywają materiały w rozwoju współczesnych technologii. Dla uczestników była to także okazja do poznania oferty dydaktycznej uczelni, w tym nowego kierunku „nowoczesne materiały lotnicze”, łączącego zagadnienia inżynierii materiałowej z ich zastosowaniami w przemyśle lotniczym i sektorze nowoczesnych technologii.
